گزارش برگزاری دومین نشست از سلسله نشست‌های مجازی «جنگ و دانشگاه مسئولیت‌پذیر» با موضوع محوری «جنگ و انقلاب اسلامی»
به همت معاونت پژوهش و فناوری دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران و با همکاری دفتر هم‌اندیشی استادان نهاد، دومین نشست از سلسله نشست‌های مجازی«جنگ و دانشگاه مسئولیت‌پذیر»با محوریت« جنگ و انقلاب اسلامی »در روز یکشنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵برگزار شد.در این نشست آقای دکتر محمدحسین ظریفیان (عضو هیأت دانشکده مدیریت و حسابداری دانشکدگان فارابی) و آقای دکتر محمدصفر جبرئیلی(عضو هیأت علمی دانشکده الهیات دانشکدگان فارابی)به ارائه دیدگاه های خود در باب حکمرانی در شرایط بحران و نقش مشارکت مردم پرداختند.دبیری علمی این جلسه برعهده آقای دکتر مرتضی سلطانی ، رئیس دانشکده مدیریت و حسابداری دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران بود.
دیدگاه دکتر محمدحسین ظریفیان
جستاری در هنر حکمرانی رهبر شهید انقلاب اسلامی (رض)
دکتر ظریفیان سخنان خود را با بیان این موضوع آغاز کرد که بر اساس آموزه‌های رهبر شهید انقلاب اسلامی، ادبیات حکمرانی باید از انحصار الگوهای سکولار خارج شود. ما صاحب تجربه‌ای زنده و آزموده در میانه آشوب‌های تاریخ معاصر هستیم؛ تجربه ۳۷ ساله رهبر شهید در یکی از پرآشوب‌ترین مناطق جهان، نمونه‌ای عینی از اتخاذ گفتمان، عبرت‌گیری از تاریخ و ارائه شیوه‌های کارآمد حکمرانی دینی است. وی خاطرنشان کرد در منظومه فکری رهبر شهید، معنای حکمرانی، سامان‌دهی ارزش‌ها و باورهای مبتنی بر ولایت فقیه در مقیاس اجتماعی است.
ایشان ابعاد شش‌گانهٔ هنر حکمرانی رهبر شهید را به شرح زیر تبیین کرد:
1- بعد اعتقادی و سیاسی (مردم‌سالاری دینی):
حکمرانی رهبر شهید بر سه مؤلفهٔ «مشارکت مردم در تعیین سرنوشت»، «حاکمیت ارزش‌های دینی» و «تحقق سعادت و وعدهٔ الهی» استوار بود. این نگاه، مردم را نه صرفاً سوژهٔ حکومت، بلکه رکن اصلی مشروعیت و مقبولیت نظام می‌داند.
2- بعد اقتصادی (اقتصاد مقاومتی):
ایشان با تبیین الگوی «اقتصاد مقاومتی» نشان دادند که چگونه می‌توان در شرایط جنگ و تحریم، اتکا به درون وتوانمندی‌های داخلی را به یک نظریهٔ کارآمد حکمرانی تبدیل کرد.
3- بعد علمی (نهضت نرم‌افزاری):
نظریهٔ «نهضت نرم‌افزاری» که به تدوین سیاست‌های کلی علم و فناوری انجامید، نمادی از نگاه راهبردی رهبر شهید به تولید علم به عنوان زیربنای اقتدار ملی بود.
4- بعد فرهنگی و اجتماعی (مدیریت فرهنگ عمومی):
ایشان با مدیریت فرهنگ، جامعه را به گونه‌ای وارد صحنه کردند که فرهنگ عمومی از نشاط، تحرک و انسجام برخوردار شود؛ امری که سرمایه‌ی اجتماعی را در شرایط جنگی به حداکثر رساند.
5- بعد امنیتی (بازدارندگی هوشمند):
رویکرد «بازدارندگی هوشمند» در سه لایهٔ سخت (نظامی)، نیمه‌سخت (امنیتی) و مردمی (مقاومت مردمی) طراحی شده بود که لایهٔ مردمی آن نقشی تعیین‌کننده در حفظ امنیت پایدار داشت.
6- تأکید بر پیام اخیر رهبر معظم انقلاب و روایت‌های درونی:
دکتر ظریفیان خاطرنشان کرد که پیام جدید رهبر معظم انقلاب، مانند پیام ۴۰ روز پس از رحلت امام (ره)، به ابعاد کمتر دیده‌شده‌ای از هنر حکمرانی رهبر شهید پرداخته است. همچنین روایت‌های خانوادگی از فضای درونی ایشان، شناخت ما را از این الگوی حکمرانی تکمیل می‌کند.
دیدگاه دکتر محمدصفر جبرئیلی
جنگ رمضان و حضور مردم (از ضرورت تا پیامدها)
دکتر جبرئیلی بحث خود را بر ضرورت «همراهی مردم با حاکمیت» متمرکز کرد و آن را نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی بنیادین برای بقای نظام اسلامی دانست. مهم‌ترین محورهای ارائه ایشان عبارت بود از:
همراهی مردم با حاکمیت اسلامی، ریشه مشروعیت و مقبولیت نظام است و هر دو از مردم نشأت می‌گیرند. مردمی‌بودن نظام تنها یک شعار نیست، بلکه مکانیزمی اجتماعی و تاریخی دارد.
در گذشته، همراهی مردم عمدتاً در قالب بیعت انجام می‌شد. در دوران معاصر (به‌ویژه پس از مشروطه)، حضور مردم در «کف خیابان» به عاملی مؤثر در تحولات سیاسی بدل شد.
امروز نیز حضور مردم برای ملی‌سازی مبارزه با آمریکا حیاتی است تا کشور گرفتار تجربه‌ای مانند کودتای ۲۸ مرداد به دلیل عدم همراهی گسترده و پایدار مردم نشود. همان‌گونه که دکتر مصدق با اقدامات آمریکا مواجه شد، امروز نیز جمهوری اسلامی برای جلوگیری از چنین مخاطراتی نیازمند حضور و همراهی مستمر مردم است.
حضور مردم دو پیامد حیاتی دارد:
نخست، خنثی‌سازی فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای دشمن از طریق ایجاد ذهنیت صحیح در جامعه؛ دوم، تضعیف مؤثر ماشین تبلیغاتی و عملیات روانی دشمن.
در پایان این نشست، پرسش و پاسخ علمی میان اساتید برگزار شد و بر ضرورت استمرار چنین گفتمان‌هایی در دانشگاه تأکید گردید.
نظر شما :