حضور دانشجوی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران در مجمع سالانه سازمان تجارت جهانی؛ از پژوهش در آزمایشگاه داده‌کاوی تا مدیریت نشست تخصصی در مقر WTO
به گزارش اداره ارتباطات و اطلاع‌رسانی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، آریامهر ملکی، دانشجوی سال پایانی مقطع کارشناسی مهندسی کامپیوتر دانشکده مهندسی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران و دانشجوی کهاد مدیریت بازرگانی دانشکدگان مدیریت در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، در مجمع سالانه سازمان تجارت جهانی (WTO Public Forum 2026)، یکی از ۴۵ نشست تخصصی منتخب این رویداد بین‌المللی را برگزار و مدیریت کرد و به دعوت این سازمان، در پنلی تخصصی درباره آینده تجارت بین‌الملل سخن گفت.
ملکی، بنیان‌گذار استارتاپ بین‌المللی هوش مصنوعی AIXport و مدیر اجرایی آزمایشگاه داده‌کاوی و بهینه‌سازی سیستم‌های هوشمند دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، این حضور بین‌المللی را در پی دو سال پژوهش کاربردی در زمینه پیوند هوش مصنوعی و تجارت بین‌الملل تجربه کرد؛ مسیری که از شناسایی چالش‌های فعالان تجارت آغاز شد و به طراحی راهکارهای هوشمند برای رفع بخشی از این چالش‌ها انجامید.
از تجربه برنامه‌نویسی تا توسعه راهکارهای هوش مصنوعی برای تجارت بین‌الملل
ملکی با پشتوانه یک دهه تجربه برنامه‌نویسی و پنج سال فعالیت در حوزه هوش مصنوعی کاربردی (Applied AI)، پروژه‌هایی در زمینه هوش مصنوعی، داده‌کاوی و تحول دیجیتال برای کسب‌وکارها و سازمان‌های داخل و خارج از کشور طراحی و اجرا کرده است. او با پیوند این تجربه به مطالعات تجارت بین‌الملل، به شناسایی گلوگاه‌های این حوزه و بررسی ظرفیت هوش مصنوعی برای رفع آن‌ها پرداخت.
دو سال پیش، او با هدف به‌کارگیری هوش مصنوعی حوزه‌محور (Vertical AI) برای تحول دیجیتال تجارت بین‌الملل، پژوهشی را با همکاری آزمایشگاه داده‌کاوی و بهینه‌سازی سیستم‌های هوشمند دانشگاه تهران و با راهنمایی دکتر شاهرخ اسدی، سرپرست این آزمایشگاه، آغاز کرد.
یکی از نخستین چالش‌هایی که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفت، فرایند پژوهش بازار و شناسایی فرصت‌های صادراتی بود. صادرکنندگان برای یافتن بازارهای هدف مناسب ناگزیرند داده‌های گسترده و پراکنده‌ای را بررسی کنند؛ فرایندی که می‌تواند زمان‌بر و پیچیده باشد. ملکی بر پایه دستاوردهای این پژوهش، استارتاپ مستقل AIXport را بنیان گذاشت تا راهکار توسعه‌یافته را به خدمتی کاربردی برای فعالان تجارت تبدیل کند.
AIXport؛ تلاشی برای تبدیل داده‌های تجارت جهانی به بینش‌های تصمیم‌ساز
AIXport استارتاپی مستقل و در مراحل اولیه توسعه است که چشم‌انداز آن، طراحی و توسعه راهکارهای هوش مصنوعی عمودی برای تجارت بین‌الملل و استفاده از این فناوری در رفع گلوگاه‌های این صنعت در مقیاس جهانی است.
نخستین حوزه تمرکز این استارتاپ، پژوهش بازار و شناسایی فرصت‌های صادراتی است. نخستین محصول AIXport نیز در حال توسعه است تا داده‌های پراکنده تجارت جهانی را به بینش‌های تصمیم‌ساز درباره بازارهای هدف تبدیل کند؛ خدمتی که مخاطبان آن شرکت‌های تولیدی و بازرگانی، اتاق‌های بازرگانی و سازمان‌های توسعه تجارت هستند.
انتخاب نشست AIXport در میان ۴۵ نشست تخصصی مجمع سالانه سازمان تجارت جهانی
پیشنهاد AIXport در کنار طرح‌های ارائه‌شده از سراسر جهان، در پلتفرم تجارت ژنو (Geneva Trade Platform)، مستقر در مؤسسه عالی مطالعات بین‌المللی و توسعه ژنو (Geneva Graduate Institute)، ارزیابی شد. این پلتفرم، نشست پیشنهادی AIXport را برای مجموعه «گفت‌وگوهای منتخب» برگزید و به سازمان تجارت جهانی معرفی کرد. پس از این انتخاب، مدیر اجرایی پلتفرم تجارت ژنو از ملکی برای حضور در ژنو دعوت کرد.
در نهایت، ۴۵ نشست دعوت‌محور در برنامه رسمی مجمع سالانه سازمان تجارت جهانی قرار گرفتند. در کنار AIXport، نهادهایی همچون دانشگاه استنفورد، مدرسه اقتصاد لندن، مجمع جهانی اقتصاد، اتاق بازرگانی بین‌المللی و بانک جهانی نیز در این رویداد نشست‌هایی برگزار کردند.
نشست AIXport با عنوان «دموکراتیک‌سازی تخصص: هوش مصنوعی و آینده تجارت خدمات» (Democratizing Expertise: AI and the Future of Trade in Services) در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، با همکاری AIXport و همکار بین‌المللی آن، اتاق بازرگانی MACC، در مقر سازمان تجارت جهانی برگزار شد. ملکی برگزاری و مدیریت این نشست را بر عهده داشت.
محور اصلی این گفت‌وگو، بررسی نقش هوش مصنوعی در گسترش دسترسی کسب‌وکارهای کوچک‌تر به دانش و ابزارهای تخصصی تجارت بود؛ موضوعی که با توجه به پیچیدگی روزافزون تجارت بین‌الملل و اهمیت دسترسی به اطلاعات دقیق و کاربردی، می‌تواند در تسهیل تصمیم‌گیری و شناسایی فرصت‌های جدید بازار نقش‌آفرین باشد.
تأکید بر نقش خدمات هوشمندی تجاری در زیرساخت‌های تجارت جهانی
ملکی همچنین به دعوت رئیس واحد سیاست‌گذاری توسعه سازمان تجارت جهانی، در پنلی تخصصی با عنوان «خدمات به‌مثابه زیرساخت: هزینه‌های تجارت و فراگیری» (Services as Infrastructure: Trade Costs and Inclusion) سخن گفت. این پنل با مدیریت شیانگ‌چن ژانگ، معاون مدیرکل سازمان تجارت جهانی، و با حضور نمایندگانی از شرکت Mastercard، مدرسه اقتصاد لندن و سازمان تجارت جهانی برگزار شد.
در این نشست، موضوع زیرساخت‌های مالی، لجستیکی و دیجیتال تجارت مورد بحث قرار گرفت. ملکی در این چارچوب، خدمات هوشمندی تجاری (Trade Intelligence) را به‌عنوان یکی دیگر از اجزای زیرساخت تجارت معرفی کرد؛ خدماتی که پیش از انجام پرداخت و حمل کالا، به صادرکنندگان کمک می‌کند بازارهای مناسب و فرصت‌های تجاری را شناسایی کنند.
در جریان این پنل، AIXport به‌عنوان یکی از نمونه‌های کاربرد هوش مصنوعی در تجارت بین‌الملل مطرح شد و این راهکار با استقبال معاون مدیرکل سازمان تجارت جهانی و بازخورد مثبت حاضران روبه‌رو شد.
حضور آریامهر ملکی در این رویداد بین‌المللی، نمونه‌ای از پیوند پژوهش دانشگاهی با توسعه راهکارهای فناورانه و تلاش برای تبدیل دستاوردهای علمی به خدمات کاربردی در عرصه تجارت جهانی است؛ مسیری که با اتکا به ظرفیت‌های پژوهشی دانشگاه تهران، می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر ایده‌ها و راهکارهای نوآورانه در مجامع تخصصی بین‌المللی را فراهم کند.
نظر شما :